الشيخ محمد هادي معرفة (مترجم: ايروانى)
402
التفسير الأثرى الجامع (تفسير اثرى جامع) (فارسى)
پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم ، ابوبكر ، عمر ، عثمان و على نماز گزاردم و همگى " مَلِك يوم الدين " قرائت مىكردند . » « 1 » در حالى كه متقى هندى اين روايت را با همين سند از وى روايت كرده و در آن ، چنين آمده است : [ 1 / 110 ] همهء آنان « مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ » قرائت مىكردند . » « 2 » اين نقل صحيح و مطابق نص ابن ابى داوود است . « 3 » * * * بارى ، [ 1 / 111 ] در حديثى از عايشه و در توصيف خروج رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم براى طلب باران آمده است كه حضرت در دعاى خود گفت : « الحمد للَّهربّ العالمين . الرّحمان الرّحيم . مَلِك يوم الدّين . . . » ابو داوود گويد : « اين حديثى غريب و داراى سندى نيكوست . اهل مدينه " مَلِك يوم الدّين " قرائت مىكنند و اين حديث ، حجتى براى آنان است . » « 4 » سخن دربارهء اين حديث ، همچون بحث دربارهء حديث امّ سلمه است ؛ يعنى حديث دربارهء رفتار پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم هنگام بيرون رفتن براى نماز طلب باران بوده كه راوى آيه را براساس روش خود قرائت كرده است ؛ بى آن كه بخواهد چنين قرائتى را به رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم نسبت دهد . از آن گذشته ، ممكن است در روايت ابو داوود ، سهوى روى داده باشد . [ 1 / 112 ] حاكم اين حديث را با همين سند روايت كرده و در آن آمده است : « سپس فرمود : « الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ . الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ . مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ » با الف . » وى گويد : « اين حديثى است كه براساس شرايط شيخين ، صحيح مىباشد ، ولى آن
--> ( 1 ) . الدرّ ، ج 1 ، ص 36 . ( 2 ) . كنز العمّال ، ج 2 ، ص 609 . ( 3 ) . بنگريد به : مصاحف ، ص 93 . ( 4 ) . ابو داوود ، ج 1 ، ص 261 .